Merkez Bankası Döviz Kuru | |||
ALIŞ | SATIŞ | ||
USD | 37,8637 | 37,9319 | |
EURO | 41,7400 | 41,8152 | |
T A K V İ M L E R
AYLAR |
MİLADİ TAKVİM |
RUMI TAKVİM |
HİCRİ TAKVİM |
KOCAKARI TAKVİMİ |
Türklerin Kullandıği ilk takvim |
1 |
OCAK |
ZEMHERİ |
MUHARREM |
YENİ YIL |
FARE |
2 |
ŞUBAT |
GÜCÜK |
SAFER |
KUÇAYI |
SIĞIR |
3 |
MATR |
MATR |
REBİ’ÜLEVVEL |
MART |
PARS |
4 |
NİSAN |
ABRUL |
REBİ’ÜLAHIR |
ABRİL |
TAVŞAN |
5 |
MAYIS |
MAYIS |
CEMAZİELEVVEL |
MAYIS |
BALIK |
6 |
HAZİRAN |
KİRAZ |
CEMAZİYELAHİR |
KEREZAYI |
YILAN |
7 |
TEMMUZ |
ORAK |
RECEP |
ÇÜRAYI |
AT |
8 |
AĞUSTOS |
AĞUSTOS |
ŞABAN |
AĞUSTOS |
KOYUN |
9 |
EYLÜL |
İLK GÜZ |
RAMAZAN |
İSTAVİTO |
MAYMUN |
10 |
EKİM |
ORTA GÜZ |
ŞEVVAL |
OHTIVİT |
TAVUK |
11 |
KASIM |
SON GÜZ |
ZİLKADE |
TOMİNA |
KÖPEK |
12 |
ARALIK |
KARA KIŞ |
ZİLHİCRE |
HÜSREYİNA |
HINZIR |
Takvimler konusunda yapılan tarihi incelemelerde ilk takvim “Sümerler” tarafından kullanılmaya başlandığı görülmektedir. Ay yılı olarak hesaplanan bu takvimde yıl 365 gündür.
Daha sonraları Mısırlılar tarafından Güneş yılı olarak yeni bir takvim yılı kullanıldığı görülmektedir. Burada da yıl; 365 gün dür.
CELALİ TAKVİMİ: Celali takvimi, Büyük Selçuklu döneminde, Büyük düşünür Matematikçi Ömer Hayyam tarafından Melik Şah’ın isteği doğrultusunda hazırlanmıştır. Güneş yılı esas alınarak hazırlanan bu takvimde yıl; 365 gündür ve yılbaşı 1 Mart (Nevruz) tir.
HİCRİ TAKVİM: Hicri takvim Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (sav)’in Mekke’den Medine’ye (622) hicretiyle başlayan bir takvimdir. Hz. Ömer (ra)’in Halifeliği zamanında hicretten 17 sene sonra, Miladi 639’da toplanan bir meclis tarafından Hz. Ali (ra)’nin önerisiyle Hicretin gerçekleştirildiği yıl “1” kabul edilerek oluşturulmuştur. Bu takvim Müslümanlar tarafından kullanılan bir takvimdir. Yıl; 354 gündür. Diğer takvimlere göre arada 10 günlük fark bulunmaktadır. Bu nedenle Ramazan ayı her yıl 10 gün öne gelmektedir. 36 yılda senenin tamamına isabet eden Ramazan ayı her güne ayrı ayrı isabet etmiş oluyor. Aynı şekilde diğer mübarek olan gün ve geceler senenin tamamına seyir ederek yılın her gününe Mübarek’ likleri ile isabet etmiş oluyorlar. Dolayısıyla ehemmiyet bakımından günlerin veya ayların birbirlerine üstünlüğü yoktur. Ancak üstünlük isabet eden günün, gecenin veya ayın önemine binaen diğer gün ve gecelerden üstün olur. 36 yıl kesintisiz bir şekilde oruç tutmuş olan bir kişi yılın her gününe oruçlu olarak uğramış olur.
RUMİ TAKVİM: Rümi takvim Hicreti (622) başlangıç kabul eden Güneş yılı esasına dayalı bir takvimdir. Dünya’nın Güneş etrafına dolanımını esas alan şemsi takvim düzeninde 13 Mart 1840’ta uygulanmaya başlamıştır.
Osmanlı İmparatorluğunda Hicri takvimin yanı sıra Rumi takvimde kullanılmıştır. Bu durum bazı aksaklıklara neden olsa da Rumi Takvimin yılbaşı olan 1 Mart ekonomik yönden bir yılın muhasebesini yapmak için Devletin bütün bütçe gelir ve gider hesaplamaları bu takvime göre yapılmaktaydı. Osmanlılarda 13 Mart 1840 tarihi Tanzimat döneminde kullanılmaya başlanan Rumi takvim, gelir gider ve vergilendirme açısından 1983 yılına kadar Türkiye Cumhuriyetine de kullanılmıştır.
MİLADİ TAKVİM: Miladi takvim XIII. Papa Gregoryus tarafından 16. Yüzyılda yapılmıştır. Bu nedenle Miladi takvime “Gregoryen” de denilmektedir. Başlangıç tarihi olarak da İsa (as)’nın doğumu kabul edilmiştir.
İsa(as)’nın doğumu “0” olarak kabul edilerek hazırlanan bu takvim İlk Cumhur Başkanı Mustafa Kemal tarafından 1925 yılında hazırlanan bir kanun ile 01.01.1926 tarihinde Türkiye Cumhuriyetinde kullanılmaya başlanmıştır. Bati ile olan münasebetler neticesinde batıya uyum sağlamak amacıyla kullanılan Miladi takvimde Güneş yılı esas alınmış ve yıl; 365 gün 6 saattir. Cumartesi ve Pazar günlerinin tatil olması bu takvime göre uygulamaya başlamıştır.
KOCAKARI TAKVİMİ: Kocakarı takvimi eskiden köyümüzde kullanılan bir takvimdi. Bugün 80-90 yaşlarında olan değerli büyüklerimiz çok iyi anımsayacakları bu takvim ve ay isimleri halen telaffuz edilmektedir. Bu takvime göre göre “alafarnga” ve “alatürka” olarak kullanılmakta olan günün saatleri Köyümüzde “numune” olarak rahmetli Akif (Balcı) dede tarafından kullanılmakta idi. Mesela Saat:12.00’da Akşam ezanı okunurdu. Akif dede, ayarı bozulan saatini okunan akşam ezanına göre ayar ederdi.
Yukarıdaki şema incelendiğinde Kocakarı takviminin diğer takvim türlerinden Rumi takvime yakın olduğu anlaşılmakla birlikte arada farklılıklar olduğu görülmektedir. Miladi takvimde ayın 14. günü kocakarı takviminde ayın 1. Günü olarak kabul edilmektedir. Aybaşı veya ay çatımı olarak telakki edilir.
Tarihte Türklerin kullandığı ilk takvim olarak 12 hayvan figürlü ve 365 gün olan Güneş takvimidir. 12 yıllık bir döngü meydana gelince de her döngüye “1 mücel” denirdi. Ay içerisinde cereyan eden olaylar o hayvanın karakteristik özellikleri ile yorumlanırdı. Hatta zayıf bir rivayet olmakla beraber o ayda doğan kişilerin karakterleri, isabet eden hayvan rumuzları ile birlikte yorumlanırdı. Burç yorumcuları; genellikle şahsın isimleri ile doğulmuş olan ayları inceleyerek karakterleri ve kişiliği ön plana çıkartır.
Burç yorumcuları, yanı burçlar ve yükselenleri ile yorum yapanlar burçların kişiyi nasıl etkilediğini, günlük hayatta karşımıza neler çıkacağını, kışının ve çevresinin ne gibi gelişmeler içinde olacağını anlatır.
Eski zamanlarda kullanılan “Kara kış”, “Zemheri”, “Hamsın” , “Cemreler” ve “Mart dokuzu” ile ilgili kısa bilgiler.
KARA KIŞ: 11 Aralıktan 21 Aralık’a kadar geçen on günlük süredir. Bu devre kışa geçiş günleri olarak kabul edilirdi.
ZEMHERİ (ERBAİN): Aralık ayında başlayan 40 gün süren bir süreçtir. Zemheri dönemi özellikle halk tarafından 22 Aralık ile 30 Ocak arasında yaşanan ağır kış günlerini ifade etmektedir.
HAMSİN : 31 Ocak ve 21 Mart tarihleri arasındaki dönem Hamsin olarak adlandırılır.
CEMRELER : Cemre kelimesi “kor” veya “ateş” anlamına gelir. İlkbaharda kışın etkili soğuklarının geride kaldığını, sıcaklığın artmaya başladığını belirtmek amacıyla kullanılır. Üç cemre vardır. Her bir cemre 1 hafta, (7) gündür.
1.Cemre 20 Şubat’ta havaya, 2.Cemre 27 Şubat’ta suya ve 3. Cemre 06 Mart’ta toprağa düştüğü kabul edilir.
MATR DOKUZU : Bazı takvimlere göre Martın üçüncü haftasında görülen bir fırtına ve bahar mevsiminin başlangıcı olarak değerlendirilmektedir.
Orta Anadolu’da Nevruz 21 Mart “Mart dokuzu adıyla bilinir. Mart dokuzu ile ilgili günümüzde halk takviminde 14 – 22 Mart, diğer takvimlerde 22 – 31 Mart tarihleri verilmektedir. Eski kış mevsimi Mart 9’u ile tesirini yitirir. Abrıl beşinden (13 – 18 Nisan) sonra tehlikeli olmaktan çıkar.
Kış ayları, Mayıs ayının başlangıcı ile bitişi arasındaki bir tarihte sona erer. Eski kış: kara kışın 1’ınde günümüzde (14 Aralık) ta başlar ve 21 Mart’a kadar 99 gün sürer.
Kış uykusuna yatmış olan ayıların Mart 9’undan sonra uyandıkları bilinmektedir.
Genellikle Anadolu insanları tarafından kullanılan Kocakarı takvimi Halk takvimi olarak da bilinmektedir.
( N O T : 1- Miladi tarihten 584 yıl çıkarılırsa Rumı takvim yılı bulunur. Rumi takvin yılına 13 gün 584 yıl eklenmesi halinde ise Miladi takvim yılı bulunur.
2- Hicri takvim Ay yılı esasına, Rumi takvim ise Güneş yılı esasına göre hesaplandığı için Hicri takvim her yıl 10 gün geriye düşmektedir.)